ქართველოლოგი

”ქართველოლოგი” ორენოვანი (ქართული და ინგლისური), რეცენზირებადი, პროფესიული და აკადემიური ჟურნალია. მოიცავს ქართველოლოგიური მეცნიერების ყველა სფეროს. ქართველოლოგიის დარგში მეცნიერული სიახლეების დანერგვასთან ერთად მიზნად ისახავს ქართველ მკვლევართა ნერკვევების პოპულარიზაციას საერთაშორისო დონეზე და საზღვარგარეთული ქართველოლოგიური მეცნიერების გავრცელებას ქართულ სამეცნიერო წრეებში.


ჟურნალი ”ქართველოლოგი” წელიწადში ორჯერ გამოდის როგორც ბეჭდური, ასევე ელექტრონული სახით. 1993-2009 წლებში იგი მხოლოდ ბეჭდურად გამოდიოდა (NN 1-15). გამომცემელია ”ქართველოლოგიური სკოლის ცენტრი” (თსუ), ფინანსური მხარდამჭერი - ”ქართველოლოგიური სკოლის ფონდი.” 2011-2013 წლებში ჟურნალი ფინანსდება შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.





 საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლა

 

ISS

„საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლა“ წელს 26-ედ ჩატარდა თსუ ქართველოლოგიური სკოლის ცენტრის ორგანიზებით. ესაა სასწავლო-სამეცნიერო პროექტი, რომელსაც თსუ ქართველოლოგიური სკოლის ცენტრი 1995 წლიდან უწყვეტად ატარებს პროფ. ელგუჯა ხინთიბიძის ხელმძღვანელობით და სხვადასხვა დროს სხვადასხვა დონორი ორგანიზაციის ხელშეწყობით. "სკოლას" საკმაოდ ამბიციური მიზანი აქვს - ქართველოლოგთა რიგები უცხოელი მკვლევრების ახალი კადრით შეავსოს, დაეხმაროს მათ თანამედროვე ქართული ენის შესწავლაში, მისცეს ზოგადი წარმოდგენა ქართველოლოგიური მეცნიერებების სხვადასხვა დარგზე, გააცნოს ქართული კულტურა და თანამედროვე საქართველოს მეცნიერული, საგანმანათლებლო, კულტურული და სოციალური მიღწევები. სკოლის ფუნქციონირების 25-წლიანი გამოცდილება გვიჩვენებს, რომ  მას ძალიან კარგად იცნობენ საერთაშორისო საგანმანათლებლო წრეებში.

ქართველოლოგიური პრობლემების მეცნიერულ კვლევას ევროპაში თითქმის ორსაუკუნოვანი ისტორია აქვს, მაგრამ ამ ხანგრძლივი დროის მანძილზე  უცხოელ მკვლევართა დაინტერესება ქართული ენითა და კულტურით, ქართველოლოგიის პრობლემებითმხოლოდ ბედნიერი შემთხვევების წყალობით ხდებოდა. ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლა უცხოელ სტუდენტთა და ახალგაზრდა თაობის მიერ ქართული ენისა და ქართული კულტურის შესწავლას ორგანიზებულ სახეს აძლევს და უქმნის საფუძველს, რომელიც მათ თავიანთი ინტერესების რეალიზების საშუალებას მისცემს. ინტერესი რომ არსებობს, ამას ისიც მოწმობს, რომ განვლილი წლების განმავლობაში მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ქართველოლოგიურ საზაფხულო სკოლაში 250-ზე მეტი უცხოელი მსმენელი მონაწილეობდა დიდი ბრიტანეთიდან, იაპონიიდან, ირლანდიიდან, აშშ-დან, იტალიიდან, საფრანგეთიდან, რუსეთიდან, ნორვეგიიდან, ისლანდიიდან, ჩეხეთიდან, პოლონეთიდან, პორტუგალიიდან, გერმანიიდან, ესპანეთიდან, ირანიდან, თურქეთიდან, ტაილანდიდან, არგენტინიდან, ბრაზილიიდან, ბელგიიდან, საფრანგეთიდან, უნგრეთიდან, კანადიდან და სხვ.

Summerუკანასკნელი 3 წლის განმავლობაში უცხოელებთან ერთად „სკოლის“ მონაწილეები იყვნენ ქართველი სტუდენტებიც. ეს სიახლე უაღრესად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა ქართველ სტუდენტთა საერთაშორისო სასწავლო ცენტრებთან დაკავშირებისა და ახალგაზრდა სამეცნიერო კადრებთან ინტეგრაციის თვალსაზრისით. საზაფხულო სკოლის მუშაობის პერიოდში უცხოელ და ქართველ სტუდენტთა და სკოლის ქართველ ახალგაზრდა თანამშრომელთა ერთად ყოფნა როგორც სამუშაო, ასევე დასვენების დღეებში: ერთად სადილი, ლანჩი, ერთად გართობა, კინო, თეატრი, კონცერტები, გამოფენები, ექსპედიციები და მოგზაურობები სხვადასხვაგვარი გამოცდილების წყაროა.

2019 წელს „საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლა“ 7 ივლისს დაიწყო და 7 აგვისტომდე გაგრძელდა. მასში მონაწილეობა ოთხმა ქართველმა და ოთხმა უცხოელმა მსმენელმა მიიღო. ქართველი სტუდენტები ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარული ფაკულტეტიდან შეირჩნენ, უცხოელები კი იაპონიიდან, თურქეთიდან და დიდი ბრიტანეთიდან ჩამოვიდნენ. პროექტის ორგანიზატორებმა დაფინანსება შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდიდან მოიპოვეს, თანადამფინანსებელი წელსაც იყო ქართველოლოგიური სკოლის ფონდი, წელსაც სკოლას მასპინძლობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

სამუშაო პროგრამა, ტრადიციულად, მოიცავდა ყოველდღიურ გაკვეთილებს ქართულ ენაში (4 აკადემიური საათი) სწავლების განსხვავებული მეთოდიკის ორ მასწავლებელთან. პროექტის ეს ნაწილი განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა ყველა მისი მონაწილისთვის. არანაკლები მნიშვნელობისაა პროგრამის კიდევ ერთი ნაწილი - ყოველდღიურ ინდივიდუალურ მეცადინეობა მასწავლებლის ასისტენტებთან (1 აკად. საათი) - პრაქტიკულ მეცადინეობებს სეზონური სკოლის ქართველი სტუდენტები წარმართავენ, რაც მათთვის  ერთდროულად ერთგვარი გამოცდაცაა და გაკვეთილიც.  

ABCქართული სამყაროს გაცნობის თვალსაზრისით ერთ-ერთი ყველაზე ნაყოფიერი, კულტურული პროგრამის ფარგლებში მსმენელებმა წელსაც მოინახულეს მუზეუმები, გალერეები, საგამოფენო დარბაზები, უქმეებზე კი იმოგზაურეს საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში: სამხრეთით - ბორჯომში, ვარძიასა და ახალციხეში, დასავლეთით - იმერეთსა და აჭარაში, მთიანეთში - სტეფანწმინდა, გერგეტი, დარიალის ხეობა; ქართლში - მცხეთა და უფლისციხე. კულტურული პროგრამის საშუალებით მსმენელები ეცნობიან საქართველოს ძველ და თანამედროვე კულტურულ ცხოვრებას, მოსახლეობას, სტუმრობენ მუზეუმებს, ქართველ მოღვაწეთა (მხატვრები, პოეტები და სხვა) სახლ-მუზეუმებს, საგანმანათლებლო ცენტრებს. ქართული გარემო აადვილებს ენის შესწავლას და ქვეყანასთან, მის კულტურასთან და ხალხთან დამეგობრებას. 

"მეამაყება, რომ ვიყავი „ზაფხულის საერთაშორისო ქართველოლოგიური  სკოლის“ მონაწილე. პროექტში ჩვენთვის დიდი გამოცდილება და სტიმულია. სასიამოვნოა, როდესაც ჩვენი ქვეყნით, ჩვენი ენითა და კულტურით დაინტერესებულ ადამიანს ხვდები. საქართველოს სულიერი მემკვიდრეობის გაცნობასა და ქართული ენის სწავლაში, თუნდაც მინიმალური დახმარების გაწევა სასიამოვნო და საამაყო გრძნობაა." (ლიდა კანთელაშვილი, 2019) 

საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლის პროგრამა თავისი კომპლექსურობით უნიკალურია. ის მოწოდებულია, უცხოელებს ასწავლოს არა მხოლოდ ქართული ენა, არამედ მისცეს სრული ინფორმაცია ქართველოლოგიურ დისციპლინებზე და მოამზადოს მომავალ კადრად ქართველოლოგიაში, დააინტერესოს საქართველოს კულტურული და თანამედროვე სოციალური პრობლემატიკით. მსმენელთათვის ქართული ენის შესასწავლად მომზადებულია რამდენიმე სახელმძღვანელო, მათ შორის ქართველოლოგიური სკოლის ცენტრის შექმნილი სახელმძღვანელოს მეხუთე შევსებული და გადამუშავებული გამოცემა.

SS19სკოლის აკადემიური პროგრამის მეორე მიმართულებაა სალექციო კურსი. მიმოხილვით და პროპედევტიკულ ლექციებს (ყოველდღიურად 2 აკად. საათი) კითხულობენ ცნობილი ქართველი და უცხოელი მეცნიერები ინგლისურ ენაზე, ან სინქრონული ინგლისური თარგმანით. სალექციო პროგრამის შედგენა სკოლის დაწყებამდე ერთი თვით ადრე იქყება განმცხადებელთა ინტერესების შესწავლით და გათვალისწინებით. საჭიროების შემთხვევაში, უცხოელი სტუდენტის თხოვნის საფუძველზე, მისთვის შეირჩევა ქართველოლოგი მეცნიერ-კონსულტანტი და იგეგმება მასთან პერიოდული შეხვედრები.

საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლის მუშაობის ყოველდღიური განრიგი საკმაოდ დატვირთულია: ქართული ენის გაკვეთილი - 9.30 - 11.00; შესვენება - 11.00 – 12.30; ქართული ენის გაკვეთილი: 11. 30 - 13.00; ლანჩი - 13.00 - 14.00; ლექცია/შეხვედრა/მუზეუმი - 14.00 - 16.30; ინდივიდუალური მეცადინეობა ქართულ ენაში - 17.00-18:00; სადილი - 18:30. შაბათ-კვირა - ექსპედიციები საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში. ერთი სიტყვით, ერთი თვის განმავლობაში ყოველი დღე ქართულ გარემოში არიან და ითვისებენ ყველაფერს, რისი ათვისებაც საქართველოს შესაგრძნობად, დასანახად და განსაცდელადაა აუცილებელი. პროგრამის ხანგრძლივობა ამის მისაღწევად ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია. 

I learnt about the Summer School in Kartvelian Studies at my university and I decided to arrive. My decision stunned everyone – my parents, friends, my professors. The view about Georgia is hazy in my country. We know almost nothing and the only thing we have heard is that one must not go there because it is a zone of dire economic hardship. Imagine my surprise, elation and joy to find that none of the above points came true. Furthermore, great warmth and love, selfless kindness and boundless hospitality – occasionally quite unexpected and strange, exceptional people, beautiful city and country. (Sachiko Iokoi - Osaka, Japan)

axalუკანასკნელ ათწლეულში ქართველოლოგიური პრობლემატიკა საზღვარგარეთელი მედიევისტების, ლინგვისტების, არქეოლოგებისა და ლიტერატურათმცოდნეებისათვის აქტუალური გახდა. ეს აქტუალობა საკუთრივ ქართველოლოგიურ თემებზე უცხოეთსა და საქართველოში ჩატარებული საერთაშორისო ფორუმებში საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლის მიერ აღზრდილი საზღვარგარეთელი ახალგაზრდა მკვლევრების ინტენსიური ჩართულობით გამოიხატა. როგორც აღინიშნა, „სკოლის“ მუშაობაში გასული წლების მანძილზე მრავალმა უცხოელმა სტუდენტმა და მეცნიერმა მიიღო მონაწიელობა. დღეს სწორედ ისინი ქმნიან (რასაკვირველია, სხვებთან ერთად) საქართველოს კულტურით, მეცნიერებით და საზოგადოებრივი ცხოვრებით დაინტერესებულ უცხოელ კოლეგათა ჯგუფს. ზოგი მათგანი უცხოეთის უნივერსიტეტების პროფესორია და ლექციებს კითხულობს ქართველოლოგიის სხვადასხვა მიმართულებით (მაგალითად, ინგლისსა და იაპონიაში), ზოგიერთი ექსპერტია იმ არასამთავრობო ორგანიზაციებში, რომლებიც საქართველოს და კავკასიის საზოგადოებრივი ყოფით არიან დაინტერესებულნი (კერძოდ, აშშ-ში) და სხვ. „საზაფხულო სკოლა 2019-იც“ ელის, რომ ასეთ ადამიანებს იპოვის, “გზა-კვალს” აჩვენებს, საქართველოსთან და ქართველებთან დაამეგობრებს და ასე აღჭურვილს გაუშვებს დიდ ასპარეზზე სამოღვაწეოდ. 

ასე, რომ „საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლის” შედეგები ქართული კულტურის და მეცნიერების პროგრესში გამოვლინდება. კერძოდ, ქართული ეროვნული მეცნიერების – ქართველოლოგიის უცხოეთში დაწინაურებით და ქართველი სტუდენტი-ახალგაზრდობის ქართველოლოგიის პრობლემატიკით დაინტერესებულ საზღვარგარეთის სამეცნიერო წრეებთან ინტეგრირებით. ეს შედეგები უკვე სახეზეა „საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლის“ უწყვეტ ფუნქციონირებაში 1995 წლიდან, თუმცა პროექტს ყოველწიური განახლება სჭორდება, რომ მომავალშიც ისეთი ნაყოფიერი იყოს, როგორიც აქამდე იყო. ქართველოლოგიური მეცნიერების თითქმის ყველა მიმართულებას უთუოდ სჭირდება ახალი, მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების თანამედროვე სტანდარტებით მომზადებული კადრის ცვლა. 

“All in all, I found the summer school to be an incredible opportunity for anyone interested in Georgian language and culture. It's a very worthwhile project and I hope it will expand and develop further, offering this opportunity to a wider range of people, both foreigners and returning emigrant like myself.” (Lela Sisauri, Great Britain, 2019) 

ffafამდენად, „საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლის“ მიზანი არ არის შემოსაზღვრული მხოლოდ მომავალი მკვლევრების მეცნიერული ხედვის ჩამოყალიბების, ერუდიციის ამაღლებისა და სამეცნიერო ასპარეზზე მათი წარმატების წინაპირობის შექმნით; გრძელვადიან პერსპექტივაში, ქართველოლოგიისაკენ ახალგაზრდა ნიჭიერი კადრის ინტერესისა და პოტენციის ქართველოლოგიისკენ მიმართვით, ეს არის ინტელექტუალური ინვესტიცია, რომელიც გადაუდებელი ეროვნული ინტერესებისთვისაცაა გამიზნული. 

უნდა აღინიშნოს, რომ „ქართველოლოგიური სკოლის ფონდი“ ათეული წლების განმავლობაში არის ქართველოლოგიის საერთაშორისო ასპარეზზე განვითარებისთვის ჩატარებულ მრავალმხრივ აქტივობათა ინიციატორი, ორგანიზატორი და თანადამფინანსებელი (საერთაშორისო ქართველოლოგიური სიმპოზიუმები, ზამთრის საერთაშორისო ქართველოლოგიური სკოლა, საერთაშორისო სამეცნიერო ორენოვანი ჟურნალი „ქართველოლოგი“). გასულ წლებში ის შესაძლებლობების ფარგლებში აფინანსებდა საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლის ხარჯების ერთ ნაწილს, ხოლო მეორე ნაწილს მოიპოვებდა სამეცნიერო გრანტით „შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდიდან“, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან, „ბავშვთა და ახალგაზრდობის განვითარების ფონდიდან“, ზოგჯერ კი - განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ერთჯერადი დახმარებით. 2019 წელს საზაფხულო სკოლა დააფინანსა შოთა რუსთაველის ეროვნულმა სამეცნიერო ფონდმა, ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტმა და ქართველოლოგიური სკოლის ფონდმა. 

 

 

ტომას ჰერბერტი 

მოგზაურობანი სპარსეთში –1627-1629

(ამონარიდი)

 

შაჰ აბასს სხვადასხვა ცოლისაგან ჰყავდა ბევრი შვილი, რომელ­­თა განათლებაზე არც ზრუნავასა და არც ფულს არ ზოგავდნენ. უფრო მეტად საიმედონი იყვნენ ისმაილი (Ismael), სოფი-მირზა (Soffy-Mirza), ყოდაბუნდა-სულთანი (Codabanda-Sultan) და ემანღოლი (Emangoly) – ოთხი ახალგაზრდა მამაცი პრინცი. პირველი ორი იყო გორდინას (Gordina) შვილი, სიმონ ხანის ქალიშვილის; მომდევნო ორი – მართას,  სკანდერ მირზას ქალიშვილის შვილები. ორივე იყო ქართველი, ორივე ქრისტიანი. პირველი ქალბატონი ჩამოიყვანა ქურჩიკი-ხანმა (Kurchiki-cawn), მეორე – შაჰ-თამაზ-ყულიბეგმა (Shaw-Tamas-Coolibeg), ორივენი იყო სპარსელი, ორივე ფავორიტი. ყველა მათგანი ისეთი ძვირფასი იყო აბასისთვის, ჩანდა, რომ მაშინ მას ჰქონდა ამქვეყნიური ბედნიერების ელექსირი. მისი ფავორიტი ცოლები შეუდა­რებელი სილამაზისა და ჭეშმარიტად ერთგუ­ლები იყვნენ; ხოლო ვაჟები მისი ხასიათის, პოლიტიკისა და სიმტკიცის მსგავსნი – რაც ერთდროულად სიამოვნებას ანიჭებდათ როგორც ხანში­შესულ მეფეს, ასევე ომისმოყვარულ სპარსელებს. მაგრამ როგორც ჩვეულებრივ ხდება, ყველაზე კარგი გარემოებანიც კი სწრაფად იცვლებიან და არ არის ისეთი მშვიდი დღეები, რომელთაც ღრუბლების ჩრდილი არ მიადგება. ამრიგად ახალ­გაზრდა პრინცების გულწრფელობა და სრულყო­­ფი­ლება სწრა­ფად გაქრა. ისმა­ილი (რომელიც სამხედრო ხელოვნებისა და სულგრძელობის ადრეული ნიშნებით აღაფრთოვანებდა და თვალში ხვდებოდა აზიურ სამყაროს) წყეულმა შხამიანმა ღრუბ­ლემა დასცა და უდროოდ დაასამარა ცხრამეტი წლის ასაკში, მისი დიდებულების ზენიტში. სოფი-მირზა, რომელსაც თან სდევდა ბედის უკუღმართობა, თავდაპირველად დაწინაურდა შეთქმუ­ლების გამოვ­ლენის გამო, მაგრამ საბოლო­ოდ ისიც იმავე წლებში დამარცხებული და სასიკვდილოდ დაჩე­ხი­ლი იქნა მუნჯი კაპიჯის (capigi) მიერ, რომელმაც მოიპოვა საძულველი გამარჯვება და უბრალოდ ეჭვიანი მეფის სურვილი აღასრულა.

და ემანღოლიმ, მისი პუპულარობის აღიარებამდე, ჯადოქართან კავშირით შეიტყო საკუთარი ბედის ჰოროსკოპი, გაიგო, რომ ხანმოკლე სიცოცხლე ექნებოდა, მშიშარა გაიზარდა  მამის მოღალატეობრივი ხასიათის გამო, ღრმა და მწუხარე მელანქოლიამ შეიწირა მისი ნაღვლიანი სული. სუვერენობის შანსი მისცა ხოდაბუნდა სულთანს, რომელსაც ეწოდა სეფი, რომელსაც (დაბრძენდა რა თავისი ძმის უბედურებით) ისეთი სიფრთხილით ეჭირა თავი მეფის სამსახურში, და ისეთი სასიამოვნო და უსაფრთხო ურთიერთობა ჰქონდა ხალხთან, რომ აბასმა შეიყვარა, ხალხიც ზეიმობდა; თითქოს აშკარა შეუცნობელი იღბალი ანებივრებდა მას. კეთილგანწყობის, გულუხ­ვობის, ერთ­გუ­ლების, გამბედაობისა და სამხედრო ხელოვ­ნებაში გამოც­დი­ლების გამო. როგორც შინ, ისე საზღვრებს გარეთ, სპარსეთის მონარქია, თურქეთი, არაბეთი, მონღოლეთი და ყიზილბაშები ადიდებდნენ, ეშინოდათ და ამკობდნენ მას სხვადასხვა ხოტბით: ასე რომ, თვითონ არაფერს ტოვებდა გამოუვლენელსა და უთქმელს, რასაც შეეძლო მისთვის დიდება მოეტანა; მის მტრებს, მიუხედავად იმისა, რომ თავს არ იტყუებდნენ, არ შეეძლოთ, არ გაეკერპებინათ ის, ვინც ამ ყველაფრის მიუხედავად, არ იცვლებოდა და შეწუხებული იყო ამ პოპულარობით (არა მსგავ­სად ჩვენი ბუნებისა, რომ ყოველი მოქმედების, ყოველი ვულგარული ნიშანი გაგვაღმერთებს, და ყველა დიდებულების ამაობას გვმატებს დამსახურების გარეშე). იგი მოკრძალებით საყვედურობდა მაამებლებს; იტანჯებოდა მათი თვალთმაქ­ცობით, მიაჩნდა, რომ მისი გამარჯვებები ყოველთვის იყო გაზვიადებული. თვლიდა, რომ რაც კი გააჩნდა და რასაც აკეთებდა, იყო მხოლოდ მამამისის ძლევამოსილების დამსა­ხურება. ეჭვობდა, რომ მას დატანჯავდა მისი მონაპოვარის დაკარგვა. ოჰ! როგორი საშინე­ლია ჩაბუდებული და დაფარული ეჭვი და შური! ... – და ეს, იმ გონიერებას, რომელიც ჩვენ ადამია­ნებად გვაყალიბებს, ყოველგვარი სამართლიანობის გარეშე გადააქცევს სისატიკედ; დიახ, ბოროტებით გაიზრდება ყველაზე არაგონიერ და სასტიკ არსებებში! აბას მეფე მამა ხომ არის? განა მოწყალება არ არის უპირატესი ადამიანის თვისებათაგან? ხომ არის სოფი-მირზა-სულთანი პრინცი, მისი ვაჟი? ვის მიმართ უნდა გამოამჟღავნოს მან სათანადო სიყვარული? ვისში უნდა ეძიოს ღირსება უფრო მეტად? სად შეიძელბა იპოვნოს უკეთესი საყრდენი? საბრალო პრინცი! ბილიკი რომელზეც იგი მიაბიჯებს უმატებს მისი მამის დიადემას ბრწყინვალებას და ამავე დროს უბიძგებს თავის ქვეყანას არ მიჰყვეს მის გზას, და ამით ჩაითრევს საკუთარ თავს საშინელ უფსკრულში; რაც უფრო მეტად მაამებლურად ექცევა თავის მამას, მით მეტად აალებს მასში უსამართლო შურს; რაც მეტად აღამაღლებს ის თავის ქვეყანას თავისი დიდი წარმატებებით თურქების წინააღმდეგ, მით მეტი აპლოდის­მენტით ამკობს მას ხალხი, მაგრამ აბასს აშინებს მისი პოპულარობა. დიახ, ისე ძალიან ეშინია, იმდენად არის გადაგვა­რებული მასში მამობრივი გულმოწყალება, რომ ნაცვლად მოწყალებისა და სამართლი­ანობისა (რომელიც აძლევს მეფეს უფრო მეტ მშვენიერებას, ვიდრე თავზე დადგმული დიადემა) ის ჩაიფიქრებს მის განადგურებას.

სამეფო კარის ამ ინტრიგების პერიოდში, პრინცი ამაყად იქნევს თავის მახვილს არაბეთში, სადაც მრავალი წარმატების შემდეგ, გამარჯვებული თვითონ გახდა დატყვევებული ულამა­ზესი არაბი პრინცესას (და ასეთ სხეულებში, როგორც წესი, უმშვენიერესი სულები ცხოვრობენ) მომხიბვლელობით; მაგრამ ისეთი იყო მისი სიმამაცე და ღისრება, რომ სწრაფად გამოისყიდა თავისი თავი, და ის (პრინცესა) აქცია თავის ტყვედ. ... ამ ქალისგან მას შეეძინა ორი შვილი, სოფი და ფატიმა. ... ეს ახალგაზრდა პრინცესა ფატიმა მამამისზე – სოფი-მირზაზე ნაკლებად არ უყვარ­და პაპას – შაჰ-აბასს. ... [შაჰი] სოფი-მირზას განრისხებას ცდი­ლობ­და იმით, რომ მტრულად მოპყრობოდა იმას, ვინც [პრინცს] ძალიან უყვარდა. ეს იყო მისი მრჩეველი არაბი მაღარი, ერთგული და წინდახედული მსახური... შაჰმა მაღარი გამოიძახა და ნაცვლად იმისა, რომ პატივი მიეგო პრინცის კეთილშობილური აღზრდის გამო, მკაცრი მზერა მიაპყრო მას. დაადანაშაულა იგი სიამაყეში და ბრალი დასდო, რომ მან პრინცი მოაჯადოვა არაკეთილ­სინდისიერი ამბიციებით. მაღარი თავმდაბლობით, მაგრამ თავდაჯერებული თავის უდანაშაუ­ლობაში ბოდიშს იხდიდა და მთელ ძალღონეს იყენებდა, რომ დაემშვიდებინა იგი. მაგრამ რაც უფრო მეტად იცავდა თავს, და ნათლად ცდილობდა მირზას [პრინცის] ლოიალობის წარმო­ჩენას, მით მეტად აღიზიანებდა მეფეს... [მეფემ] სისხლსმოწ­ყორებულ კაპიჯებს [capigis] დააჭრე­ვინა და დაახრჩობინა იგი... პრინცმა, რომელიც ამ დროს ტარტარების [Tartar] წინააღმდეგ იბრძოდა გაიგო რა ამის შესახებ, გონდა­კარ­გულმა დატოვა ბანაკი და ჩამოვიდა სამეფო კარზე. …პრინცი ზეცას იმოწმებდა, რომ მაღარი უდანაშაულოა. მაგრამ აბასი მის პროვოცირებას ახდენდა, უმტკიცებდა, რომ მას ნათლად შეეძლო ქვეყნის დარწმუნება, მაღარის დესტრუქციულ ჩანაფიქრში. პრინცი აინთო სიბრაზით. განრის­ხებულმა წარმო­იდგინა ჩამომხრჩვალი მაღარი; იშიშვლა მახვილი, დაიფიცა, რომ გადაარჩენდა მას. ...ზოგიერთი სარწმუნო გადმოცემის მიხედვით, პრინცი ჯერ განაიარაღეს. შაჰმა მიიწვია იგი სხვა დარბაზში, თავი მოაჩვენა, რომ თვითონ არ იყო კარგად და გავიდა, უბრძანა შვიდ დიდტანიან ბოროტმოქმედს – ყრუებსა და მუნჯებს სისხლმოწყურებულნი და სასიკვდილო მშვილდ-ისრებით შეირაღებული შესულიყვნენ დარბაზში საიდუმლო კარიდან; რომელთა გარეგნობამ, საქციელმა და იარაღმა მაშინვე გამოააშკარავა მათი დანიშნულება და სურვილი. ...პრინცი გულუბრყვილოდ ცდილობდა, გაერკვია რაში იყო საქმე. რომ არ დაეწყო მჭევრმეტყველება და ხვეწნა-მუდარა ამ ჯოჯოხეთის ძაღლებში თანაგრძნობის გაღვიძების მიზნით და სცოდნოდა ამ ბოროტი ბრძანების ნამდვილი საფუძველი, ის შეძლებდა გამკლავებოდა მათ. ...იგი ეძგერა ამ მონსტრებს – ჯერ ერთს, მერე მეორეს; იხილეს რა მისი ამგვარი სიმამაცე, სამი მათგანი გაემგზავრა ეშმაკთან, სანამ ისინი მოახერხებდნენ მშვილდ-ისრების საზარელ აჟღარუნებასა და მის დაბმას. იგი საოცარი სიმარჯვითა და სიმამაცით იცავდა თავს. ...საბოლოოდ მათ მოა­ხერ­ხეს პრინცის გათოკვა. ...ბოროტმოქმედნი ზეიმობ­დნენ გამარჯვებას, ტკბებოდნენ მისი წამებით მანამ, სანამ მეფემ (რომელიც, როგორც ჩანს, შორს არ იყო) არ შეაჩერა ისინი. ბრძანა პრინცის გათოკვა და გავარვარებული ფოლადით დაბრმა­ვება, სანამ გონზე მოვიდოდა. ამით მოუსპო მას ხილვა ყველაფრისა (რაც ყველაზე მეტად უყვარდა) – ცოლის, შვილების, მეგობრებისა; და თვით მაღარის გვამისა...

მამაცი პრინცის დაკარგვა მალე გახმაურდა, მთელი სპარსეთი გლოვობდა. ...გაიაზრა რა საკუთარი განადგურებული არსებობა, პრინცმა დასწყევლა თავისი დაბადება, დიდება, სამართლიანობა და (რაც ყველაზე მეტად სამწუხაროა) თვით საკუთარი მშობელი. გაშმაგებულმა დაიფიცა, რომ მას გაანად­გურებდა. თუმცა დარწმუნდა, რომ შურისძიება შეუძლებელი იყო. პრინცი ბობოქრობდა და იმუქრებოდა მანამ, სანამ სულე­იმან-მირზამ, ქურჩიკი ხანმა და სხვა მონათესავეებმა და ახლობლებმა ერთხმად არ მოუწოდეს სიმშვიდისაკენ. ისინი მიაწყდნენ მას და თავიანთი საბრალო მაგალითებით მოუწოდეს სიმშვიდისკენ. ...

ამ უსიამოვნო ჟამს, აბასი ინარჩუნებდა თავის ორბიტას, მოძრაობდა, როგორც მეორე სატურნი;  და თავისი გვირგვინის სიმტკიცეში დარწმუნებული იყო, არაფერი მოჩანდა, რაც დაურ­ღვევდა სიმშვიდეს; მის სიამოვნებათა შორის არაფერი იყო მეტად ძვირფასი, ვიდრე ახალგაზრდა ფატიმა. ...სამეფო კარი და მთელი ქვეყანა აღტაცებული იყო მისი სიყვარულით ამ ძვირფასი ქმნილებისადმი. არც თუ ცოტანი ხარობდნენ ამით, რადგანაც ამ უმწიკვლო ქალის მეშვეობით მათ მრავალგზის მოახერხეს, აეცდი­ნათ შაჰის მრისხენება. ...მაგრამ რა სიხარული უნდა ჰქონოდა დაბრმავებულ პრინცს, როცა თვითონ არ იყო ამ სიხარულის მონაწილე? მას მხოლოდ შურისძიება სურდა; ...ეს სიტყვა, როგორც სასიამოვნო მუსიკა, ყველაზე მეტად სიამოვ­ნებდა მელანქოლიით შეპყრობილი მირზას ჯოჯოხეთურ ფანტაზიას. არ წუხდა, როგორი საზარელი იქნებოდა ეს შურის­ძიება, ოღონდ აბასი დატანჯულიყო. ... გაიგო რა, რომ მამამისი აღმერთებდა ფატიმას, მიუხედავად იმისა, რომ მასაც ძალიან უყვარდა იგი, განუახლდა რა მამისადმი სიძულვილი, ჩაიფიქრა ამ უდანა­შაულოს დაღუპვა. შურისძიებამ იმდენად ჩაძირა სიბნელის გაუგონარ მორევში, რომ მასთან მხოლოდ და მხოლოდ დასამშვიდებლად მისულ უმწიკვლო ბავშვს არამზა­დამ ხელი სტაცა და სისხლსმოწყურებული მრისხანებით მოუგრიხა კისერი. ... განცვიფრებული პრინცესა, მისი ცოლი, მოსთქვამდა: მხედვე­ლობამ შეაცდინა ის! – არ უნდა ვირწმუნოთ, იმიტომ მოეკლა, რომ ფატიმა იყო. და, თითქოს ეს საკმარისი არ იყო, გაიგო რა, ფატიმას გამო ახალგაზრდა სოფის საცოდავი ტირილის ხმა, მრისხანებით აღივსო და ხელის ცეცებით წავიდა მისკენ, რათა მოესპო მეფისთვის მემკვიდრე; მაგრამ პრინცესას ჩარევით ბავშვი გადარჩა, თორემ დაიღუპებოდა კიდევ სხვა – სპარსეთის გვირ­გვინი, რომელსაც იგი ამჟამად ფლობს.

როდესაც ამ ტრაგედიის შესახებ შეიტყო, აბასი ისეთი სასტი­კი მძვინვარებით აღივსო, ბევრს ეშინოდა, ის თავად გახდებოდა მისი პირადი ჯალათი. მაგრამ, როდესაც თავისი მწუხა­რება ზღვის ცრემლებით დაალტვო, მან შეიკავა თავისი დარდი, განიზრახა სამომავლო დასჯა, დაიფიცა, რომ მის უაზრო მოქმედებაზე შურს იძიებდა, ბოროტების უმაღლესი ფორმით: როდესაც პრინცმა ეს გაიგო, პასუხი იყო ისეთი საშინელი, ზედ დართული მილიონობით საზარელი წყევლა-კრულვით, რომ ამან თვით მეფეც გააოცა. და ბოლოს, დატანჯა რა მრისხნების წუთებმა, გააცნობიერა, რომ მხოლოდ სიკვდილი იხსნის ადამიანს ამქვეყნიური უბედურებისგან მონობის ბორკილების დამსხვრევით. მესამე დღეს მან წერტილი დაუსვა თავის სიცოცხლეს ერთი ჭიქა საწამლავის დალევით. ... მეფემ მიზანშეწოლილად მაინც არ მიიჩნია მისი დაკრძალვის ცერემონიალის გამართვა. უბედური პრიცესა, განცალკევდა ადამიანთაგან; მაგრამ როდესაც მისი შვილის გამეფების დრო დადგა, ...შეწყვიტა თავისი იზოლირება, და გარკვეული დროით დაივიწყა თავისი დარდი.

მეტი მე არ ვიცი. მაგრამ აბასი თვითონ, ჩვენი წასვლიდან ცოტა ხნის შემდეგ გამოემშვიდობა ამ ქვეყანას.